ਹਿਮਾਚਲ ‘ਚ ਚਾਰ ਝੀਲਾਂ ਤੋਂ ਖਤਰਾ

ਮੰਡੀ : ਆਈ ਆਈ ਟੀ ਮੰਡੀ ਨੇ 2,000 ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਝੀਲਾਂ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਪਿਘਲਣ ਕਾਰਨ ਜਲ ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਨੌਂ ਤੋਂ ਬਾਰਾਂ ਝੀਲਾਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਆਈ ਆਈ ਟੀ ਮੰਡੀ ਦੇ ਸਿਵਲ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਸਕੂਲ ਦੇ ਬਾਨੀ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਤੇ ਐਸੋਸੀਏਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਡੇਰਿਕਸ ਪੀ ਸ਼ੁਕਲਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ”ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਪਿਘਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਦੇ ਨਾਲ ਕਾਰਬਨ ਅਤੇ ਧੂੜ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਪਿਘਲਣ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਮਾਫਰੌਸਟ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਔਸਤ ਤਾਪਮਾਨ ਜ਼ੀਰੋ ਡਿਗਰੀ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ। ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਰਮਾਫਰੌਸਟ ਹੈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਇਹ ਪਿਘਲਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉੱਪਰਲੀ ਪਰਤ ਹਿੱਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ 26 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਆਏ ਹੜ੍ਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਰਮਾਫਰੌਸਟ ਪਿਘਲਿਆ ਸੀ।” ਉਨ੍ਹਾ ਕਿਹਾ, ”ਅਸੀਂ ਹਿਮਾਚਲ ਵਿੱਚ 2,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਝੀਲਾਂ ‘ਤੇ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਈ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਚਾਰ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਝੀਲਾਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਖਤਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ: ਘੇਪਨ ਝੀਲ, ਵਾਸੂਕੀ ਝੀਲ, ਕਸ਼ੰਗ ਝੀਲ, ਅਤੇ ਬਾਸਪਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਝੀਲ। ਇਨ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰਵੇਖਣਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ 9 ਤੋਂ 12 ਝੀਲਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾਜ਼ੁਕ ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।