ਮੈਨੂੰ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਸਣੇ ਸਭ ਨੇ ਵਰਤਿਆ : ਯਾਸੀਨ ਮਲਿਕ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਵੱਖਵਾਦੀ ਨੇਤਾ ਯਾਸੀਨ ਮਲਿਕ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਉਹ ਇਕੱਲਿਆਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀਆਂ, ਮੰਤਰੀਆਂ, ਖੁਫੀਆ ਮੁਖੀਆਂ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਵਾਲੇ ਬੈਕ ਚੈਨਲ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਰਾਜ-ਪ੍ਰਵਾਨਤ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ, ਜਿਸ ਦਾ ਉਹ ਹੁਣ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮਿਟਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀ (ਐੱਨ ਆਈ ਏ) ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਕੈਦ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਤੱਕ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਦਾਲਤ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਇੱਕ ਹਲਫਨਾਮੇ ਵਿੱਚ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ ਫਰੰਟ (ਜੇ ਕੇ ਐੱਲ ਐੱਫ) ਦੇ ਮੁਖੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ 2022 ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਫੰਡਿੰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਾਂ ਲਈ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਨੇ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮਲਿਕ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ‘ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਰਾਹ’ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਵੱਲੋਂ ਹੀ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਅਤੇ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਲਿਕ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਕਿਸਮਤਵਾਦ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ‘ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੱਕੜੀ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਮੇਰੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ… ਕੱਟੜ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮਤ ਦੀ ਅੰਤਮ ਖੇਡ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਾਂਗਾ।’
ਉਸ ਦਾ ਹਲਫਨਾਮਾ ਮੌਜੂਦਾ ਮੁਕੱਦਮੇ ਨੂੰ ਧਾਰਾ 370 ਦੇ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੇ ਓਹਲੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਟੁੱਟਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ : ‘ਡਰ, ਡਰਾਉਣਾ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਆਸੀ ਨੇਤਾਵਾਂ, ਕਾਰਕੁਨਾਂ, ਅਧਿਆਪਕਾਂ, ਵਕੀਲਾਂ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਗਿ੍ਰਫਤਾਰੀਆਂ। ਪੁਰਾਣੇ ਕੇਸ ਦੁਬਾਰਾ ਖੋਲ੍ਹੇ ਗਏ, 31 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਏ ਗਏ।’
ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਮਹਿਰੌਲੀ ਸਬ-ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਇੱਕ ਬੰਗਲੇ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਪੀ ਵੀ ਨਰਸਿਮਹਾ ਰਾਓ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ’ਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜੇਸ਼ ਪਾਇਲਟ ਅਤੇ ਆਈ ਬੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਛੱਡਣ ਲਈ ਦਬਾਅ ਪਾਇਆ ਸੀ। 1994 ਤੱਕ ਉਸ ਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕਪਾਸੜ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ‘ਸ਼ਾਂਤਮਈ, ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਸੰਘਰਸ਼’ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਸਹੁੰ ਖਾਧੀ। ਯਾਸਿਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਜ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ। 32 ਪੈਂਡਿੰਗ ਟਾਡਾ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਕੋਈ ਮੁਕੱਦਮਾ ਨਹੀਂ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ। ‘ਇਸ ਵਾਅਦੇ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਪੰਜ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਕੀਤੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਪਰ ਧਾਰਾ 370 ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਭ ਕੁਝ ਬਦਲ ਗਿਆ।’
ਮਲਿਕ ਨੇ ਅਟਲ ਬਿਹਾਰੀ ਵਾਜਪਾਈ ਦੇ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਸਹਾਇਕ ਤੇ ਕੌਮੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਲਾਹਕਾਰ ਆਰ ਕੇ ਮਿਸ਼ਰਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸੰਪਰਕਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾ ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਧੀਰੂਭਾਈ ਅੰਬਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਜੇਸ਼ ਮਿਸ਼ਰਾ, ਆਈ ਬੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸ਼ਿਆਮਲ ਦੱਤਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ, ਨਜ਼ਮਾ ਹੈਪਤੁੱਲਾ ਅਤੇ ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਵਰਗੇ ਕਾਂਗਰਸੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਚੇਤੇ ਕੀਤਾ। ਯਾਸਿਨ ਨੇ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਵਾਜਪਾਈ ਦੀ ਰਮਜ਼ਾਨ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੀ ਜਨਤਕ ਹਮਾਇਤ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਿਆਂ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ, ‘ਅਸੀਂ ਪੂਰੀ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨੂੰ ਬੋਰਡ ’ਤੇ ਲਿਆਂਦਾ।’ ਮਲਿਕ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ‘ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਅਹਿੰਸਕ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਪਿਤਾਮਾ’ ਕਿਹਾ। ਮਲਿਕ ਨੇ ਹਲਫਨਾਮੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰੁਝੇਵਿਆਂ ਦਾ ਵੀ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਸਹਾਇਕ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਕਿ੍ਰਸਟੀਨਾ ਰੋਕਾ ਅਤੇ ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਹ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਭਾਰਤੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ ਕਰਕੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਸ਼ਾਇਦ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਉਸ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਲਸ਼ਕਰ-ਏ-ਤਈਬਾ ਦੇ ਮੁਖੀ ਹਾਫਿਜ਼ ਸਈਦ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ 2006 ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਆਈ ਬੀ ਸਪੈਸ਼ਲ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਵੀ ਕੇ ਜੋਸ਼ੀ ਰਾਹੀਂ ਸੰਭਵ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵੱਲ ਮੋੜਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਮਲਿਕ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਕੌਮੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਲਾਹਕਾਰ ਐੱਮ ਕੇ ਨਾਰਾਇਣ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ‘ਉਸ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ।’ ਉਹੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੁਣ ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਤਵਾਦੀ ਦੱਸਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਏਨਾ ਹੀ ਸਨਸਨੀਖੇਜ ਉਸ ਦਾ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਐੱਨ ਆਈ ਏ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਹੈਂਡਲਰ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਲਈ ਜਿਹੜੇ ਜੀਮੇਲ ਖਾਤੇ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਟਰੈਕ ਦੋ ਸੰਚਾਰ ਲਈ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਆਈ ਬੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਨਿਸ਼ਚਲ ਸੰਧੂ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਲਿਕ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘ਇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਐੱਨ ਆਈ ਏ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਟ੍ਰਾਇਲ ਜੱਜ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਮਲਿਕ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 25 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ : ‘ਰਾਓ, ਵਾਜਪਾਈ, ਗੁਜਰਾਲ, ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਮੋਦੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਵਿੱਚ ਵੀ।’
ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਐੱਨ ਆਈ ਏ ਉਸ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦੇਣ ਲਈ ਦਬਾਅ ਪਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਮਲਿਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਵਿਰੋਧ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ : ‘ਜੇਕਰ ਰਾਜ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਾਂਗਾ।’