ਅਮਰੀਕੀ ਮੱਧਕਾਲੀ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਰ ਪਈ ਹੈ, ਕੀ ਉਸ ਦੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ, ਮੁਕਾਬਲਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੀ | ਉੱਥੇ ਨਸਲ, ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ, ਗਰਭਪਾਤ, ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਨੀਤੀਆਂ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਭਾਰੂ ਸਨ | ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਬਹੁ-ਪਾਰਟੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਹੈ | ਇੱਥੇ ਜਾਤ, ਧਰਮ, ਭਾਸ਼ਾ, ਖੇਤਰੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਚੋਣ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦੇ ਹਨ | ਲੋਕ ਸਭਾ ਅਤੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੋਟਰਾਂ ਦੀਆਂ ਤਰਜੀਹਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ | ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੰਤਰਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵੋਟਰ ਕੁਝ ਬੁਨਿਆਦੀ ਇੱਛਾਵਾਂ ਰੱਖਦੇ ਹਨ | ਉਹ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰ ਜੀਵਨ, ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਭਵਿੱਖ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸਰਕਾਰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰੇ |
ਇਹ ਮੰਨਣਾ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਿਆਸੀ ਗਲਤੀ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਵੋਟਰ ਸਿਰਫ ਧਾਰਮਿਕ ਪਛਾਣ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਤ ਹਨ | ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ 2024 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਇਸ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਹਨ | ਭਾਜਪਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪਾਰਟੀ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰੀ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਬਲਬੂਤੇ ‘ਤੇ ਬਹੁਮਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀ | ਇਸ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਦੀ ਲੋੜ ਪਈ | ਇਸ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਵੋਟਰ ਕੋਲ ਸੱਤਾ ਦੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ | ਸਮਾਜ ਦੀ ਬਣਤਰ ਸਥਿਰ ਨਹੀਂ ਹੈ | ਨਵੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਉੱਭਰਦੀਆਂ ਹਨ | ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਬਦਲਦੀਆਂ ਹਨ | ਰੁਜ਼ਗਾਰ, ਸਿੱਖਿਆ, ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਮੌਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਸਵਾਲ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ | ਧਾਰਮਿਕ ਪਛਾਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਨਾਗਰਿਕ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਹਿੱਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ |
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਉਮੀਦ ਕਰਨਾ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਇੱਕ ਦਿਨ ਨਫਰਤ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਤੋਂ ਥੱਕ ਜਾਣਗੇ | ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੀ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ | ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਸੱਤਾ ਵਿਰੋਧੀ ਭਾਵਨਾ ਜਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਧਰੁਵੀਕਰਨ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਸਿਆਸੀ ਸਮਰਥਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ | ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ, ਮਹਿੰਗਾਈ, ਸਿੱਖਿਆ, ਸਿਹਤ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਬਦਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ | ਸਮਾਜੀ ਸਦਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਨੈਤਿਕ ਉਪਦੇਸ਼ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰ ਲੋਕਤੰਤਰ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਜੀਵਨ ਲਈ ਇੱਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸ਼ਰਤ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ |
ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਸਮਝਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਸਿਰਫ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਲਈ ਵੋਟ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰ ਬਦਲ ਦੀ ਉਮੀਦ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੋਟ ਦਿੰਦੇ ਹਨ |
ਟਰੰਪ ਦੀ ਚੋਣ ਹਾਰ ਨੂੰ ਸੱਜੇ-ਪੱਖੀ ਸਿਆਸਤ ਦੇ ਅੰਤ ਵਜੋਂ ਦੇਖਣਾ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਹੋਵੇਗੀ | ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸੱਜੇ-ਪੱਖੀ ਸਿਆਸਤ ਅਲੋਪ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇੱਕ ਚੋਣ ਨੂੰ ਇਹ ਸਿੱਟਾ ਕੱਢਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਜ ਦਾ ਪੂਰਾ ਸਿਆਸੀ ਦਿ੍ਸ਼ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ | ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਤਬਦੀਲੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਨੇਤਾ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਨੂੰ ਸਥਾਈ ਫਤਵਾ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਦਾ | ਜਨਤਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਲੋਕਤੰਤਰ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਪਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੋਟਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਚੁਣੌਤੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ : ਚੋਣ ਧੋਖਾਧੜੀ | ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵੋਟਰ ਆਪਣੀ ਰਾਏ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਚੋਣਾਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ | ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਚੋਣ ਧੋਖਾਧੜੀ ਬਹੁਤ ਵਧ ਗਈ ਹੈ | ਇਸ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹਾਕਮਾਂ ਤੋਂ ਚੋਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਾਉਣਾ ਅਤੇ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਝੂਠੀ ਜਨਤਕ ਰਾਏ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਸੱਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣਾ ਹੈ |
