ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ (ਨ ਜ਼ ਸ)
ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਤਿੰਨ ਹਮਲਿਆਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਲਈ ਇੱਕ ਅਸਹਿਜ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਮਲਾਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਜੰਗ ਦੇ ਮੂਹਰੇ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਤਾਜ਼ਾ ਘਟਨਾ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਵਾਪਰੀ, ਜਦੋਂ ਓਮਾਨ ਦੇ ਤੱਟ ‘ਤੇ ਸ਼ਿਨਾਸ ਬੰਦਰਗਾਹ ਦੇ ਨੇੜੇ ਐੱਮ ਟੀ ਜਲਵੀਰ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਹੋਇਆ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜਹਾਜ਼ ‘ਤੇ ਲਗਭਗ 20 ਭਾਰਤੀ ਚਾਲਕ ਦਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਵਾਰ ਸਨ।
8 ਜੂਨ ਨੂੰ, ਪਲਾਉ-ਝੰਡੇ ਵਾਲੇ ਐੱਮ ਟੀ ਮੈਰੀਵੈਕਸ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 24 ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਸਵਾਰ ਸਨ, ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਈਰਾਨੀ ਬੰਦਰਗਾਹ ਵੱਲ ਵਧਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟੱਕਰ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਓਮਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਚਾਲਕ ਦਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਬਾਅਦ 9 ਜੂਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਟੈਂਕਰ, ਐੱਮ ਟੀ ਸੈਟੇਬੇਲੋ ‘ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ 24 ਭਾਰਤੀ ਚਾਲਕ ਦਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 21 ਨੂੰ ਬਚਾਅ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਤਿੰਨ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਇਹ ਮੌਤਾਂ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਮਲਾਹਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਸਭ ਤੋਂ ਘਾਤਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ।
ਭਾਰਤ ਲਈ, ਇਹ ਘਟਨਾਵਾਂ ਇੱਕ ਰਣਨੀਤਕ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਗਲੋਬਲ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਕਾਰਜ ਬਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਝੰਡੇ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਟਕਰਾਅ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ ਮਨਜ਼ੂਰਸ਼ੁਦਾ ਜਾਂ ਉੱਚ-ਜੋਖਮ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਟਕਰਾਅ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਕੰਟਰੋਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸੈਟੇਬੇਲੋ ਉੱਤੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਕੋਲ ਵਿਰੋਧ ਜਤਾਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਸਿਰਫ ਕੂਟਨੀਤਕ ਵਿਰੋਧ ਜਾਂ ਪਹੁੰਚ ਹੀ ਡੂੰਘੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦਾ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ।
ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਲਗਾਤਾਰ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਫੌਜੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਸਮਰਥਾਵਾਂ, ਸੰਚਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਰੱਖਿਆ ਸਥਾਨਾਂ ‘ਤੇ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਧਰ, ਈਰਾਨ ਦੀ ਇਸਲਾਮਿਕ ਰੈਵੋਲਿਊਸ਼ਨਰੀ ਗਾਰਡ ਕੋਰ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਕੁਵੈਤ ਅਤੇ ਬਹਿਰੀਨ ਦੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ ‘ਤੇ ਸਥਿਤ 18 ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ‘ਤੇ ਜਵਾਬੀ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਈਰਾਨ ਦੀ ਸਿਖਰਲੀ ਫੌਜੀ ਕਮਾਂਡ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹਾਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਏਗਾ। ਈਰਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਨੇ ਲਗਭਗ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਜੰਗਬੰਦੀ ਨੂੰ ਅਮਲੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬੇਮਾਨੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।



