ਟੈਰਿਫ ਦੁੱਗਣਾ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਸਮੱਗਲਿੰਗ ਵਧੀ

ਮੁੰਬਈ (ਨ ਜ਼ ਸ)-ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਸੋਨੇ ਦੇ ਦਰਾਮਦ ਟੈਰਿਫ ਵਿੱਚ ਚੋਖੇ ਵਾਧੇ ਕਾਰਨ ਸਮਗਲਿੰਗ ਵਧ ਗਈ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਇਸ ਸਾਲ 100 ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸੋਨੇ ਦੇ ਚੀਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਭਾਰਤ ਨੇ ਮਈ ਵਿੱਚ ਮੰਗ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ, ਵਪਾਰ ਘਾਟੇ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਰੁਪਏ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਦਰਾਮਦ ਡਿਊਟੀ ਨੂੰ ਦੁੱਗਣਾ ਕਰਕੇ 15 ਫੀਸਦੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਕਦਮ ਨੇ ਸਮੱਗਲਰਾਂ ਲਈ ਮੌਕਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ, ਜੋ ਜਾਇਜ਼ ਦਰਾਮਦਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।
ਮੁੰਬਈ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਗੋਲਡ ਇੰਪੋਰਟਿੰਗ ਬੈਂਕ ਦੀ ਸਰਾਫਾ ਡਵੀਜ਼ਨ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰੀ ਛੋਟ 200 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ ਜਾਂ 4 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਬੈਂਕ 10 ਡਾਲਰ ਦੀ ਵੀ ਛੋਟ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੇ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਡੀਲਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਉਭਾਰ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ 2026 ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਦਰਾਮਦ 100 ਟਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਕੀਮਤਾਂ ‘ਤੇ, 100 ਟਨ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਲਗਭਗ 14.35 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਲਗਭਗ 2.65 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਟੈਰਿਫ ਅਤੇ ਵਿਕਰੀ ਟੈਕਸ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ।
ਸਰਾਫਾ ਡੀਲਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਮੱਗਲਰ ਭਾਰੀ ਛੋਟਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸੋਨੇ ‘ਤੇ ਟੈਕਸ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਰਾਮਦੀ ਟੈਰਿਫ ਅਤੇ ਵਸਤੂਆਂ ਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਟੈਕਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜੋ ਕੁੱਲ 18.45 ਫੀਸਦੀ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਕਿਲੋ ਬਾਰ ਲਿਆਉਣ ‘ਤੇ 25 ਲੱਖ ਰੁਪਏ (26,121.25 ਡਾਲਰ) ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਮਾਰਜਿਨ ਹੈ। ਇੱਕ ਕਿੱਲੋ ਬਾਰ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਆਈਫੋਨ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਭਾਵਕ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਜਲਦੀ ਪੈਸੇ ਕਮਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨਗੇ। ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਇੱਕ ਡੀਲਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸਮੱਗਲਿੰਗ ਦਾ ਸੋਨਾ 4 ਫੀਸਦੀ ਮੁਨਾਫੇ ‘ਤੇ ਵਿਕ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੱਗਲਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਮਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਸੋਨੇ ਦੀ ਸਮੱਗਲਿੰਗ 2023 ਵਿੱਚ 156.1 ਟਨ ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ ਅਗਲੇ ਸਾਲ 69.2 ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਰਹਿ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ 2025 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਸੋਨੇ ‘ਤੇ ਦਰਾਮਦੀ ਡਿਊਟੀਆਂ ਘਟਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਹੋਰ ਘਟ ਕੇ 20.4 ਟਨ ਰਹਿ ਗਈ ਸੀ। ਵਰਲਡ ਗੋਲਡ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਡਿਊਟੀ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਹਰ ਸਾਲ ਔਸਤਨ 108 ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਸੋਨੇ ਦੀ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਮੱਗਲਿੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਇੱਕ ਸਰਾਫਾ ਡੀਲਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ 45.6 ਟਨ ਸੋਨਾ ਦਰਾਮਦ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਮਈ ਵਿੱਚ ਦਰਾਮਦ ਅੱਧੀ ਰਹਿ ਗਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਬੈਂਕਾਂ ਅਤੇ ਰਿਫਾਇਨਰਾਂ ਨੇ ਭਾਰੀ ਛੋਟਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਘਟਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।